【Bản tiếng Trung Quốc】Hóa học cấp ba Bắt buộc Sách giáo khoa 1

📚 Tóm tắt nội dung

Khóa học này dựa trên sách giáo khoa Hóa học lớp 10, chương trình bắt buộc năm nhất, bao gồm các lý thuyết cơ bản như phân loại chất, phản ứng ion, phản ứng oxi hóa - khử, cũng như tính chất của các nguyên tố kim loại và phi kim như natri, clo, sắt cùng các hợp chất của chúng. Khóa học giới thiệu các khái niệm trung tâm về định lượng hóa học như "lượng chất", là mô-đun nền tảng cho việc học Hóa học phổ thông.

Khám phá quy luật biến đổi trong thế giới vi mô, nắm vững năng lực hóa học cốt lõi.

Tác giả: Vương Kính, Trịnh Trường Long

Ghi nhận: Được chuyên gia Ủy ban Sách giáo khoa quốc gia thẩm định và phê duyệt (2019); Giải thưởng Xây dựng Sách giáo khoa Quốc gia lần đầu tiên – Giải Sách giáo khoa xuất sắc toàn quốc hạng nhất

🎯 Mục tiêu học tập

1. Nắm vững phương pháp phân loại: Có thể vận dụng phương pháp phân loại dạng cây và phân loại chéo để phân loại chất và phản ứng hóa học, nhận diện đặc điểm của các hệ phân tán khác nhau (đặc biệt là keo).
2. Hiểu rõ bản chất phản ứng: Hiểu quá trình điện ly của chất điện ly trong dung dịch nước, nắm vững các bước viết phương trình ion, và có thể xác định phản ứng xảy ra hay không dựa trên điều kiện phản ứng trao đổi.
3. Xây dựng quan niệm bảo toàn electron: Có thể nhận biết phản ứng oxi hóa - khử từ góc độ thay đổi số oxi hóa và sự chuyển dịch electron, phân biệt chất oxi hóa và chất khử, hiểu bản chất của phản ứng hóa học.
4. Có thể mô tả qua quan sát thí nghiệm các tính chất vật lý và hóa học của đơn chất natri, clo và các hợp chất quan trọng (như Na_2O_2, Na_2CO_3, NaHCO_3, HClO).
5. Nắm vững mối quan hệ chuyển đổi giữa lượng chất (n), hằng số Avogadro (N_A), khối lượng mol (M), thể tích mol khí (V_m) và nồng độ mol chất (c).
6. Có thể thao tác bình định mức đúng chuẩn, tự lập một dung dịch có nồng độ mol xác định và thực hiện phân tích sai số.
7. Nhận diện vĩ mô và khám phá vi mô: Có thể quan sát thí nghiệm để nhận biết màu sắc đặc trưng và hiện tượng phản ứng của sắt và hợp chất của nó, đồng thời giải thích các biến đổi đó từ góc độ phản ứng ion và phản ứng oxi hóa - khử.
8. Suy luận bằng chứng và nhận thức mô hình: Xây dựng mô hình "tam giác sắt" (Fe, Fe^{2+}, Fe^{3+}), nắm vững phương pháp kiểm tra ion sắt và chiến lược loại bỏ tạp chất.
9. Khoa học điều tra và trách nhiệm xã hội: Hiểu được ảnh hưởng của thành phần hợp kim (như thép, hợp kim nhôm) đến tính chất, nhận thức giá trị của hóa học trong công nghiệp điện tử (thiêu chế bảng đồng phủ) và an toàn thực phẩm (kiểm tra thuốc bổ sắt).
10. Nắm vững khái niệm cấu trúc nguyên tử và đồng vị: Có thể tính toán thành thạo mối quan hệ giữa số khối, số proton và số notron, nhận diện và phân biệt các đồng vị.

🔹 Bài học 1: Chương 1: Cơ sở về chất và sự biến đổi của chúng

Tổng quan: Chương này là nền tảng của Hóa học phổ thông, giới thiệu hệ thống đối tượng nghiên cứu và lịch sử phát triển gần đây của môn Hóa học. Nội dung chính xoay quanh tư tưởng phân loại, từ quy luật phân loại và biến đổi chất ở cấp độ vĩ mô, sâu vào bản chất phản ứng ion ở cấp độ vi mô, cuối cùng định nghĩa phản ứng oxi hóa - khử từ góc nhìn chuyển dịch electron.

Kết quả học tập:

• Nắm vững phương pháp phân loại: Có thể vận dụng phương pháp phân loại dạng cây và phân loại chéo để phân loại chất và phản ứng hóa học, nhận diện đặc điểm của các hệ phân tán khác nhau (đặc biệt là keo).
• Hiểu rõ bản chất phản ứng: Hiểu quá trình điện ly của chất điện ly trong dung dịch nước, nắm vững các bước viết phương trình ion, và có thể xác định phản ứng xảy ra hay không dựa trên điều kiện phản ứng trao đổi.
• Xây dựng quan niệm bảo toàn electron: Có thể nhận biết phản ứng oxi hóa - khử từ góc độ thay đổi số oxi hóa và sự chuyển dịch electron, phân biệt chất oxi hóa và chất khử, hiểu bản chất của phản ứng hóa học.

🔹 Bài học 2: Chương 2: Các nguyên tố quan trọng trong đại dương – Natri, Clo và lượng chất

Tổng quan: Chương này tập trung nghiên cứu hai nguyên tố tiêu biểu nhất trong nguồn tài nguyên biển – natri và clo. Qua việc học tính chất của kim loại natri và các hợp chất của nó, đơn chất phi kim clo và các dẫn xuất của nó, học sinh sẽ hình thành tư duy suy diễn tính chất hóa học từ cấu trúc nguyên tử. Đồng thời, chương giới thiệu công cụ định lượng cốt lõi của Hóa học phổ thông – “lượng chất”.

Kết quả học tập:

• Có thể mô tả qua quan sát thí nghiệm các tính chất vật lý và hóa học của đơn chất natri, clo và các hợp chất quan trọng (như Na_2O_2, Na_2CO_3, NaHCO_3, HClO).
• Nắm vững mối quan hệ chuyển đổi giữa lượng chất (n), hằng số Avogadro (N_A), khối lượng mol (M), thể tích mol khí (V_m) và nồng độ mol chất (c).
• Có thể thao tác bình định mức đúng chuẩn, tự lập một dung dịch có nồng độ mol xác định và thực hiện phân tích sai số.

🔹 Bài học 3: Chương 3: Sắt và hợp chất của nó, cùng ứng dụng vật liệu kim loại

Tổng quan: Chương này tập trung khám phá tính chất, mối quan hệ chuyển hóa của sắt và hợp chất của nó, cũng như ứng dụng của vật liệu kim loại (đặc biệt là hợp kim sắt và hợp kim nhôm) trong đời sống thường ngày và công nghiệp. Từ góc nhìn loại chất và trạng thái oxi hóa của nguyên tố, học sinh sẽ nắm được hành vi hóa học, phương pháp kiểm tra và cách xử lý ion sắt, đồng thời hiểu rõ ưu thế về tính chất của hợp kim so với kim loại nguyên chất.

Kết quả học tập:

• Nhận diện vĩ mô và khám phá vi mô: Có thể quan sát thí nghiệm để nhận biết màu sắc đặc trưng và hiện tượng phản ứng của sắt và hợp chất của nó, đồng thời giải thích các biến đổi đó từ góc độ phản ứng ion và phản ứng oxi hóa - khử.
• Suy luận bằng chứng và nhận thức mô hình: Xây dựng mô hình "tam giác sắt" (Fe, Fe^{2+}, Fe^{3+}), nắm vững phương pháp kiểm tra ion sắt và chiến lược loại bỏ tạp chất.
• Khoa học điều tra và trách nhiệm xã hội: Hiểu được ảnh hưởng của thành phần hợp kim (như thép, hợp kim nhôm) đến tính chất, nhận thức giá trị của hóa học trong công nghiệp điện tử (thiêu chế bảng đồng phủ) và an toàn thực phẩm (kiểm tra thuốc bổ sắt).

🔹 Bài học 4: Chương 4: Cấu trúc nguyên tử, quy luật tuần hoàn và liên kết hóa học

Tổng quan: Chương này là nền tảng cốt lõi của Hóa học phổ thông, bao gồm phân tích sâu từ cấu tạo nguyên tử vi mô đến quy luật tiến hóa nguyên tố vĩ mô. Thông qua học về sắp xếp hạt nhân và electron bên ngoài hạt nhân, học sinh sẽ hiểu được nguyên lý cấu tạo bảng tuần hoàn, khái niệm đồng vị, cũng như quy luật tuần hoàn của tính chất nguyên tố theo sự thay đổi cấu trúc nguyên tử.

Kết quả học tập:

• Nắm vững khái niệm cấu trúc nguyên tử và đồng vị: Có thể tính toán thành thạo mối quan hệ giữa số khối, số proton và số notron, nhận diện và phân biệt các đồng vị.
• Hiểu quy luật tuần hoàn và bảng tuần hoàn: Nắm vững quy luật sắp xếp electron ngoài hạt nhân (2n^2), hiểu logic phân chia chu kỳ và nhóm, và có thể dự đoán xu hướng biến đổi tính chất của kim loại kiềm và halogen.
• Nắm vững liên kết hóa học và công thức electron: Có thể phân biệt liên kết ion và liên kết cộng hóa trị (cực và không cực), và viết chính xác công thức electron cùng quá trình hình thành của các chất thông dụng.