【Bản tiếng Trung】Vật lý trung học phổ thông Bắt buộc Tập 3
Cuốn sách này là tập thứ ba của chuỗi giáo trình Vật lý bắt buộc dành cho học sinh trung học phổ thông, chủ yếu bao gồm các nội dung cơ bản về điện từ học, bao gồm trường tĩnh điện, năng lượng trong điện trường, lý thuyết mạch điện, định luật bảo toàn năng lượng điện và kiến thức sơ đẳng về cảm ứng điện từ và sóng điện từ. Khóa học được thực hiện thông qua nhiều hình thức như thí nghiệm, thảo luận, phân tích ví dụ nhằm phát triển năng lực cốt lõi về vật lý và khả năng nghiên cứu khoa học của học sinh.
Tổng quan khóa học
📚 Tóm tắt nội dung
Cuốn sách này là tập thứ ba trong chuỗi giáo trình Vật lý Bắt buộc dành cho học sinh trung học phổ thông, chủ yếu bao gồm các nội dung cơ bản về điện từ học, bao gồm trường tĩnh điện, năng lượng trong điện trường, lý thuyết mạch điện, định luật bảo toàn năng lượng điện và những kiến thức sơ khởi về cảm ứng điện từ và sóng điện từ. Chương trình được thực hiện thông qua nhiều hình thức như thí nghiệm, suy nghĩ và thảo luận, phân tích ví dụ nhằm phát triển năng lực cốt lõi vật lý và khả năng nghiên cứu khoa học của học sinh.
Khám phá những bí ẩn vật lý từ các điện tích vi mô đến sóng điện từ vĩ mô, xây dựng hệ thống điện từ học cổ điển sơ khởi hoàn chỉnh.
Tác giả: Viện Nghiên cứu và Phát triển Giáo trình Vật lý, Viện Sách Giáo khoa và Chương trình Giáo dục, Nhà xuất bản Giáo dục Nhân dân
Ghi nhận: Được Hội đồng Chuyên gia Ủy ban Sách Giáo khoa Quốc gia thẩm định và thông qua (2019)
🎯 Mục tiêu học tập
- Hiểu định luật bảo toàn điện tích, nắm vững khái niệm điện tích nguyên tố và có thể giải thích các hiện tượng vật lý như nhiễm điện do cọ xát, nhiễm điện do cảm ứng.
- Nắm vững định nghĩa cường độ điện trường (phương pháp định nghĩa tỉ số) và nguyên lý chồng chất, biết sử dụng đường sức điện để mô tả quy luật phân bố điện trường.
- Hiểu đặc tính của vật dẫn trong trạng thái cân bằng tĩnh điện, nắm vững nguyên lý màn chắn tĩnh điện và phóng điện ở đầu nhọn cũng như ứng dụng của chúng trong sản xuất và đời sống.
- Hiểu đặc điểm công của lực tĩnh điện không phụ thuộc vào quỹ đạo, nắm vững mối quan hệ giữa thế năng và công của lực tĩnh điện.
- Nắm vững định nghĩa điện thế, hiệu điện thế và thuộc tính vectơ/ vô hướng của chúng, biết vận dụng công thức U = Ed để xử lý các bài toán liên quan đến điện trường đều.
- Hiểu khái niệm điện dung, nắm vững các yếu tố quyết định điện dung của tụ điện phẳng, biết phân tích chuyển động gia tốc của hạt mang điện trong điện trường.
- Hiểu vai trò của nguồn điện và định nghĩa dòng điện, dòng điện ổn định, biết giải thích sự hình thành dòng điện từ góc nhìn vi mô.
- Nắm vững định luật điện trở của vật dẫn, hiểu quy luật thay đổi điện trở suất theo nhiệt độ, đồng thời làm quen với hiện tượng siêu dẫn.
- Có thể nhận diện đường đặc trưng V-I, phân biệt các linh kiện tuyến tính và phi tuyến.
- Hiểu khái niệm công điện, công suất điện và định luật Joule, biết phân biệt quá trình chuyển hóa năng lượng trong mạch thuần trở và không thuần trở.
Bài học 共 5 课时 · 预计 15.0h
Bài học
Lesson
This lesson introduces the microscopic nature of electric charge, explaining how electron transfer leads to phenomena like friction and induction. It further explores the fundamental principles of charge conservation, the quantization of elementary charge, and Faraday’s concept of the electric field as a physical medium for interaction.
This lesson explores the fundamental energy properties of electrostatic fields, focusing on the path-independence of electrostatic force and the resulting concept of electric potential energy. Students will learn to apply these principles to calculate work, understand the relationship between potential energy and electric potential, and utilize the electron-volt as a practical unit for energy in microscopic systems.
本课程介绍了电源作为维持电路电势差的装置,通过非静电力克服静电平衡,从而在电路中形成持续电流。同时,课程通过宏观定义(I=q/t)与微观推导(I=nesv)深入解析了电流的本质,并澄清了电场传播速度与电子漂移速率的区别。
本节课深入探讨了电能转化与守恒定律,重点分析了电功与电功率在纯电阻与非纯电阻电路中的不同表现,并介绍了电表改装及多用电表的使用原理。通过理论推导与案例分析,学生将掌握能量转化效率的评估方法,并理解电流做功在现代工程与生活中的实际应用。
本节课介绍了奥斯特发现电流磁效应的历史意义,并重点讲解了磁感应强度(B)的定义及其作为磁场本征属性的物理本质。同时,课程通过安培定则与磁通量(Φ)的概念,探讨了磁场强弱的定量描述及磁通量随线圈位置变化引发电磁感应的原理。