สมมติว่ามีเส้นทางเดินป่าสองเส้นออกจากตีนเขาเดียวกันและต่างมุ่งสู่จุดชมวิว เส้นทางสาย ก. สั้นกว่าบนแผนที่ ส่วนสาย ข. อ้อมเป็นช่วงโค้ง เพื่อนบอกว่าสาย ก. ประหยัดแรงกว่าแน่นอน แต่คุณกลับพบว่าบริเวณที่สาย ก. ผ่านนั้นมีเส้นชั้นความสูงแทบจะเบียดชิดกัน
บนแผนที่ ความยาวของเส้นทางกับความชันเป็นข้อมูลคนละอย่าง การจะอธิบายว่าสองเส้นทางนี้ต่างกันอย่างไร ต้องเริ่มจากการรู้ว่าแผนที่วาดอะไรไว้บ้าง บทเรียนภูมิศาสตร์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เล่ม 1 มอบชุดวิธีหาหลักฐานจากแผนที่ให้
เริ่มจากรู้ว่าแผนที่ในมือตอบอะไรได้
ในบทที่ 2 นักเรียนเริ่มจากลูกโลกและโครงข่ายเส้นลองจิจูด-ละติจูด ก่อนจะเรียนการอ่านแผนที่ด้วยมาตราส่วน ทิศทาง และสัญลักษณ์แผนที่ โครงข่ายเส้นลองจิจูด-ละติจูดบอกตำแหน่งของสถานที่บนโลกได้ แต่การจะตัดสินว่าทางแยกที่ตีนเขาหันไปทางใด และจุดสองจุดบนแผนที่ห่างกันเท่าไร ต้องอ่านเครื่องหมายทิศและมาตราส่วนของแผนที่ในมือ เมื่อมาตราส่วนเป็น 1∶10,000 ระยะ 1 เซนติเมตรบนแผนที่จะเท่ากับ 100 เมตรบนพื้นดิน ส่วนเส้นทางที่อ้อมสามารถประมาณความยาวได้ทีละช่วงสั้น ๆ บทที่ 2 《พื้นฐานของบ้านโลก——โครงข่ายเส้นลองจิจูด-ละติจูดและการใช้แผนที่》
สัญลักษณ์แผนที่ก็เกี่ยวกับการตัดสินเช่นกัน เส้นที่คล้ายกันอาจแสดงถึงทางเดินเล็ก ทางน้ำ หรือเส้นแบ่งเขตปกครองตามลำดับ ต้องรู้ความหมายของเส้นก่อน แล้วจึงไล่ตามเส้นนั้นไปหาทางแยกถัดไป
เนินเขาถูกเก็บลงบนกระดาษแบนได้อย่างไร
เส้นชั้นความสูงเส้นหนึ่งเชื่อมจุดที่มีความสูงจากระดับน้ำทะเลเท่ากัน บนแผนที่เดียวกันที่มีช่วงชั้นความสูงคงที่ ยิ่งเส้นอยู่ชิดกันเท่าไร ก็ยิ่งหมายความว่าการเปลี่ยนแปลงความสูงเท่ากันนั้นเกิดขึ้นในระยะทางราบที่สั้นลงเท่านั้น ผิวลาดก็จะยิ่งชัน เมื่อดูเส้นทางขึ้นเขา สามารถสังเกตตามทิศทางการเดินว่าเส้นชั้นความสูงที่อยู่ติดกันห่างกันเท่าไร แล้วเปรียบเทียบว่าช่วงใดมีการไต่ระดับกระจุกตัวอยู่
ฝึกได้ด้วยกระดาษกับปากกา วาดเส้นชั้นความสูงสี่วงที่ขนาดต่างกันและสูงขึ้นเรื่อย ๆ จากวงนอกเข้าหาวงใน ให้ระยะห่างทางซ้ายถี่และทางขวาห่าง จากนั้นวาดเส้นทางจากทั้งสองด้านขึ้นไปถึงยอด ทั้งสองเส้นทางไปถึงความสูงเดียวกัน แต่ระยะห่างของเส้นบนแผนที่จะบอกคุณว่าพวกมันกระจายการไต่ระดับไว้ตรงไหน
พาวิธีอ่านแผนที่แบบเดียวกันไปยังพื้นที่ที่ใหญ่ขึ้น
บทที่ 3 ขยายมุมมองจากภูเขาลูกหนึ่งไปสู่ทวีป มหาสมุทร และแผ่นเปลือกโลก ลองหาเขตแดนแผ่นเปลือกโลกบนแผนที่ก่อน แล้วดูว่าบทเรียนอธิบายการเปลี่ยนแปลงของแผ่นดินและทะเลด้วยการแยกตัวและการบีบอัดอย่างไร บทที่ 4 เปลี่ยนไปใช้แผนที่สองประเภท สัญลักษณ์สภาพอากาศช่วยให้เข้าใจสภาพอากาศในช่วงเวลาสั้น ๆ ส่วนแผนที่การกระจายอุณหภูมิและปริมาณน้ำฝนทำให้เปรียบเทียบลักษณะภูมิอากาศในระยะยาวขึ้นได้ แผนที่ทั้งสองดูเหมือนบรรยายสถานที่เดียวกัน แต่เมื่ออ่านต้องแยกแยะมาตรวัดเวลาของแต่ละแผนที่ก่อน บทที่ 3 《การเปลี่ยนแปลงของแผ่นดินและทะเล》 · บทที่ 4 《วิวัฒนาการของบรรยากาศ》
จากภูมิประเทศสู่การใช้ชีวิตของผู้คนที่นี่
บทนำใช้ขั้นบันไดนาเตอร์ระเบียงยูนหยางเล่าถึงความสัมพันธ์ระหว่างคนกับสิ่งแวดล้อม เมื่อดูภาพขั้นบันไดนา สามารถไล่ตามลาดเขาจากที่สูงลงมาที่ต่ำเพื่อหาป่า หมู่บ้าน และไร่นา แล้วถามต่อว่าน้ำถูกนำไปสู่ไร่นาตามลักษณะภูมิประเทศได้อย่างไร บทที่ 5 ขยายการสังเกตนี้ไปสู่การตั้งถิ่นฐาน หมู่บ้านที่แผ่ขยายตามลำน้ำกับหมู่บ้านที่แผ่ขยายออกโดยรอบบนที่ราบโล่งจะทิ้งร่องรอยเชิงพื้นที่ที่ต่างกัน บทที่ 1 《เปิดหน้าต่างภูมิศาสตร์》 · บทที่ 5 《ภูมิศาสตร์มนุษย์》
คอร์สภาษาจีนตัวย่อนี้เหมาะสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ที่จะเตรียมบทเรียนหรือทบทวน และยังใช้เป็นจุดเริ่มต้นให้ผู้ปกครองอ่านแผนที่ไปพร้อมกับบุตรได้ เปิดไปที่บทที่ 2 ลองชี้ให้คนอื่นดูช่วงเส้นชั้นความสูงที่ถี่ที่สุด แล้วเล่าว่ามันสัมพันธ์กับความชันที่เจอตอนขึ้นเขาอย่างไร เข้าสู่คอร์ส GEOG701A-PEP-CN