【Bản nhân dân giáo dục】Địa lý trung học phổ thông Bắt buộc Lớp 1
Khóa học này là sách giáo khoa bắt buộc môn Địa lý cấp trung học phổ thông, giới thiệu hệ thống các kiến thức địa lý tự nhiên cơ bản như Trái Đất trong vũ trụ, khí quyển trên Trái Đất, nước trên Trái Đất, các loại địa hình phổ biến, thực vật và đất, cũng như thiên tai, nhằm phát triển năng lực cốt lõi về địa lý cho học sinh.
Tổng quan khóa học
📚 Tổng quan nội dung
Cuốn sách này là giáo trình bắt buộc môn Địa lý cấp trung học phổ thông năm nhất, giới thiệu hệ thống các kiến thức cơ bản về địa lý tự nhiên như Trái Đất trong vũ trụ, khí quyển trên Trái Đất, nước trên Trái Đất, các kiểu địa mạo phổ biến, thực vật và đất, cũng như thiên tai, nhằm phát triển năng lực cốt lõi về địa lý cho học sinh.
Khám phá quy luật địa lý tự nhiên, mở khóa bí mật khoa học của ngôi nhà Trái Đất.
Tác giả: Phàn Kiệt, Cao Tuấn Xương
Ghi nhận: Được Hội đồng chuyên gia Ủy ban Giáo trình Quốc gia thẩm định và phê duyệt năm 2019
🎯 Mục tiêu học tập
- Nhận biết và mô tả: Mô tả chính xác vị trí Trái Đất trong hệ thống thiên thể đa tầng, phân biệt đặc điểm cấu trúc các lớp bên trong (vỏ Trái Đất, lớp phủ, nhân Trái Đất) và bên ngoài (khí quyển, thủy quyển, sinh quyển, thạch quyển).
- Phân tích và khái quát: Phân tích ảnh hưởng cụ thể của bức xạ mặt trời và hoạt động mặt trời đến môi trường tự nhiên và hoạt động con người, tổng kết quy luật chia cắt kỷ địa chất và dòng chính tiến hóa sinh vật qua từng giai đoạn.
- Áp dụng và thảo luận: Sử dụng kiến thức về hóa thạch và tầng địa chất để giải thích lịch sử Trái Đất, đồng thời thảo luận khoa học về phương án thiết kế căn cứ trên sao Hỏa dựa trên các yếu tố môi trường sống.
- Nhận diện thành phần cấu tạo khí quyển và nêu ý nghĩa sinh thái của các thành phần then chốt như CO₂, ozon.
- Mô tả đặc điểm phân tầng theo chiều thẳng đứng của khí quyển và giải thích mối liên hệ giữa tầng đối lưu, tầng bình lưu với hoạt động của con người.
- Vận dụng nguyên lý quá trình đun nóng khí quyển để giải thích các hiện tượng địa lý như hiệu ứng nhà kính, biên độ ngày đêm.
- Nắm vững chu trình nước: Nhận diện chính xác các giai đoạn và loại hình chu trình nước, nêu ý nghĩa đối với cân bằng lượng nước và sự di chuyển chất.
- Phân tích tính chất nước biển: Tổng hợp quy luật thay đổi nhiệt độ, độ mặn, mật độ nước biển theo vĩ độ và độ sâu, hiểu các yếu tố ảnh hưởng địa lý.
- Đánh giá vận động nước biển: Phân biệt nguyên nhân và đặc điểm của sóng biển, thủy triều, dòng biển, phân tích ảnh hưởng của dòng biển đến khí hậu, sinh vật biển và giao thông hàng hải.
- Nhận biết và mô tả: Nhận diện chính xác các dạng địa mạo cụ thể như hang động Karst (trên mặt đất và dưới lòng đất), sông (thung lũng hình chữ V, đầm phá...), gió cát (đồi cát hình trăng non) và địa mạo ven biển.
Bài học 共 6 课时 · 预计 18.0h
Bài học
Lesson
本课程介绍了地球在宇宙中的位置、太阳系的结构特征以及太阳辐射与活动对地球环境的影响。学生将学习如何通过天体系统层级、行星运行规律及太阳能量机制，理解地球作为生命摇篮的特殊性与演化逻辑。
本课主要探讨了大气的组成成分、垂直分层结构及其热力运动规律，重点分析了大气作为地球“保护伞”和“保温毯”的物理机制。通过学习大气受热过程及海陆热力环流原理，学生将理解大气环境如何影响人类活动及地理现象。
本课深入探讨了地球水循环的动态平衡原理、核心环节及其对全球气候调节、地貌塑造和物质迁移的宏观意义。通过分析人类活动（如大气污染、砂田农业）对水循环的影响，学生将理解如何通过科学手段优化资源利用并维护生态平衡。
本课程通过“中国天眼”选址大窝凼的案例，深入探讨了喀斯特地貌的形成机制、演变规律及其对工程建设的影响。学习重点涵盖了喀斯特地貌（如溶沟、峰丛、溶洞）的科学特征、流水地貌（如V形谷、河曲、牛轭湖）的演变逻辑，以及如何通过观察地貌形态来分析其功能与环境价值。
本课重点探讨了植被的分类、垂直结构及其对环境的适应机制，分析了从热带雨林到荒漠等不同气候带下植被的生存策略。通过学习植被与气候、地形及土壤的动态平衡关系，学生能够理解自然地理环境的整体性，并掌握植被演化与环境响应的地理规律。
本课重点介绍了自然灾害的科学定义、分类及我国面临的严峻灾情，强调了“以防为主，防抗救相结合”的综合减灾方略。通过学习地震参数、气象灾害（台风、寒潮、旱涝）的成因与分布，学生将掌握利用地理信息技术进行监测预警，并提升在城镇规划与日常生活中应对灾害的防灾意识与避险能力。